Η Συρία βιώνει τις τελευταίες δεκαετίες ένα διαρκές γεωπολιτικό σεισμό. Από τον εμφύλιο πόλεμο που ξέσπασε το 2011 έως την εμπλοκή ξένων δυνάμεων (Ρωσία, Ιράν, ΗΠΑ, Τουρκία), η χώρα μετατράπηκε σε σκακιέρα μεγάλων παικτών.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη ίσως ανατροπή σημειώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024: η απομάκρυνση του Μπασάρ αλ Άσαντ και η άνοδος στην εξουσία του Ahmad al-Sharaa – γνωστού ως Abu Mohammad al-Julani – πρώην πολέμαρχου του ISIS και μετέπειτα ηγέτη της Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), παρακλάδι της Αλ Κάιντα.
Η άνοδος της λεγόμενης «μεταβατικής κυβέρνησης» υπό τον Sharaa σήμανε την απαρχή μιας σκοτεινής περιόδου για τις θρησκευτικές μειονότητες της χώρας, ιδίως τους Αλαουίτες, τους Χριστιανούς και τους Δρούζους.
Τουρκικός Παρεμβατισμός με φόντο τις ισραηλινές επιδρομές
Στις 22 Ιουλίου 2025, το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας αποκάλυψε ότι η συριακή κυβέρνηση υπέβαλε επίσημο αίτημα για τεχνική και στρατιωτική υποστήριξη «στην καταπολέμηση των τρομοκρατικών οργανώσεων», κυρίως του ISIS.
Η ειρωνεία είναι πικρή: η ηγεσία της νέας «κυβέρνησης» έχει ιστορικούς δεσμούς με το Ισλαμικό Κράτος και άλλες τζιχαντιστικές ομάδες, αλλά η Άγκυρα επιλέγει να «αντιμετωπίσει την τρομοκρατία» παρέχοντας υποστήριξη σε αυτούς ακριβώς τους παράγοντες.
Επιπλέον, αντιπροσωπεία της Συρίας συμμετέχει στην IDEF 2025 – την τουρκική έκθεση αμυντικής βιομηχανίας – γεγονός που σηματοδοτεί μια θεσμική αναγνώριση του νέου καθεστώτος από την Τουρκία.
Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας, Ναύαρχος Ζέκι Ακτούρκ, απέδωσε την ενίσχυση της συνεργασίας στις εντατικές ισραηλινές επιθέσεις στη Δαμασκό και τις εντάσεις στη Σουγουάιντα, όπου η κοινότητα των Δρούζων βρίσκεται πλέον στο στόχαστρο.
Ο Ρόλος του Ισραήλ: Σκηνή σύγκρουσης με την Τουρκία
Το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει δεκάδες επιδρομές από τον Ιούνιο του 2025, πλήττοντας στόχους σε Δαμασκό, Ντεράα και κυρίως στη Σουγουάιντα, μετά από καταγγελίες για εκτεταμένη βία από τις κυβερνητικές δυνάμεις κατά της μειονότητας των Δρούζων.
Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει πως οι επιθέσεις στοχεύουν αποθήκες όπλων, δίκτυα της Χεζμπολάχ και θέσεις Ιρανών στρατιωτικών συμβούλων. Η Τουρκία, όμως, ερμηνεύει την ισραηλινή δράση ως «προσπάθεια αποσταθεροποίησης της ενωμένης Συρίας».
Ο πρόεδρος Ερντογάν κατηγόρησε το Ισραήλ ότι «δεν θέλει σταθερότητα στη Μέση Ανατολή» και δήλωσε πως «δεν θα αφήσουμε την κυβέρνηση Sharaa μόνη της».
Η σύγκρουση δεν είναι πλέον μόνο συριακή. Είναι περιφερειακή, ίσως και προπομπός ευρύτερης γεωστρατηγικής ρήξης.
Η Νέα Διοίκηση στη Συρία: Ένας «τζιχαντιστής» με κοστούμι ηγέτη
Η ανάδειξη του Ahmad al-Sharaa στη Δαμασκό συνοδεύτηκε από ένα αφήγημα «εθνικής ενότητας», που στην πράξη μεταφράστηκε σε αιματηρή εκστρατεία εθνοκάθαρσης. Ο ίδιος – με το όνομα Julani – θεωρούνταν επί χρόνια εχθρός του καθεστώτος Άσαντ και είχε επικηρυχθεί από τις ΗΠΑ με 10 εκατομμύρια δολάρια.
Σήμερα, εμφανίζεται ως «μεταρρυθμιστής» και συνομιλητής διεθνών παραγόντων, με την Τουρκία να τον παρουσιάζει ως παράγοντα σταθερότητας. Οι αντιδράσεις είναι έντονες από πολλές κοινότητες: Αλαουίτες εκδιώκονται μαζικά από τις παραθαλάσσιες επαρχίες Λατάκειας και Ταρτούς, ενώ αναφορές από το πεδίο κάνουν λόγο για στοχευμένες επιθέσεις σε Δρούζους πολιτοφύλακες.
Η διεθνής κοινότητα τηρεί (μέχρι στιγμής) χαμηλούς τόνους – μια επικίνδυνη σιωπή.
Εκτίμηση: Η Τουρκία θέλει να ελέγξει την “επόμενη ημέρα” της Συρίας
Η στρατηγική της Άγκυρας είναι πια ξεκάθαρη: Δεν ενδιαφέρεται μόνο για την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ – αλλά για την αναδόμηση της Συρίας στα τουρκικά πρότυπα. Ελέγχει ήδη μεγάλες ζώνες στο βορρά, επηρεάζει διοικητικά σχήματα και πλέον στηρίζει ανοιχτά τη νέα ηγεσία στη Δαμασκό.
Η συνεργασία με τον Sharaa εξυπηρετεί τουλάχιστον τρεις στόχους:
Κατοχύρωση ζώνης επιρροής στη Συρία (τύπου «buffer zone»)
Αντι-κουρδική στρατηγική εντός και εκτός των συριακών συνόρων
Δημιουργία νέου περιφερειακού άξονα εναντίον του Ισραήλ και της Δύσης
Επιπτώσεις για Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο
Η γεωστρατηγική «κίνηση-ματ» της Τουρκίας δεν μπορεί να αγνοηθεί από την Αθήνα. Μια σταθερή Τουρκία με “δορυφορική” Συρία, ελεγχόμενη από πρώην τζιχαντιστές, αλλά υπό τουρκική επιρροή, σημαίνει ότι:
Η Τουρκία ενισχύει τη θέση της στην ανατολική Μεσόγειο, επιδιώκοντας μελλοντικά ενεργειακά και αμυντικά «τετελεσμένα».
Η ισχύς της αυξάνεται περιφερειακά εις βάρος των ελληνικών και κυπριακών συμφερόντων.
Αναδύεται ένας νέος άξονας Άγκυρας–Δαμασκού–Τεχεράνης σε αντιδιαστολή με το μπλοκ Ισραήλ–Αιγύπτου–Ελλάδας.
Η Αθήνα καλείται να αναλύσει τα νέα δεδομένα και να χαράξει πολιτική: όχι με δηλώσεις, αλλά με γεωπολιτικά σχέδια και αμυντική προετοιμασία.
Πηγή: sahiel.gr