Νότης Μαριάς, Πρόεδρος του Κόμματος ΕΛΛΑΔΑ-Ο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής, notismarias@gmail.comΚορυφώνονται οι αντιδράσεις της εκπαιδευτικής κοινότητας κατά της απόφασης της κυβέρνησης να προχωρήσει με αντισυνταγματικό bypass στην άρση της συνταγματικής απαγόρευσης ίδρυσης ιδιωτικών και πάσης φύσεως μη- κρατικών πανεπιστημίων.
Στα βασικά επιχειρήματα της κυβέρνησης υπέρ της δημιουργίας και στην Ελλάδα ιδιωτικών/μη κρατικών ΑΕΙ, είναι το γεγονός ότι με το ισχύον σύστημα εισαγωγής στα δημόσια ΑΕΙ σημαντικός αριθμός υποψηφίων που δεν περνά στις εισαγωγικές εξετάσεις αναγκάζεται να πηγαίνει για σπουδές στο εξωτερικό με αποτέλεσμα την μεταφορά σημαντικών οικονομικών πόρων σε χώρες εκτός Ελλάδος. Κατά την κυβέρνηση με την ίδρυση ιδιωτικών/μη κρατικών ΑΕΙ εν Ελλάδι οι μεν υποψήφιοι θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση στα ιδιωτικά/μη κρατικά ΑΕΙ της επιθυμίας τους, ενώ ταυτόχρονα τα ποσά που θα δαπανούσαν στο εξωτερικό θα δαπανώνται πλέον εντός της χώρας. Επιπλέον η κυβέρνηση για να «χρυσώσει το χάπι» της υποβάθμισης των ΑΕΙ λόγω της ίδρυσης ιδιωτικών/μη κρατικών ΑΕΙ, δεσμεύεται να χρηματοδοτήσει τα δημόσια ΑΕΙ της χώρας με επιπλέον ένα δισεκατομμύριο ευρώ από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ.
Βεβαίως αν η κυβέρνηση όπως και κάθε προηγούμενη κυβέρνηση ενδιαφερόταν πραγματικά για την αναβάθμιση των δημοσίων ΑΕΙ της χώρας θα φρόντιζε εδώ και καιρό η κρατική χρηματοδότηση να έφτανε τουλάχιστον στον μέσο όρο της κρατικής χρηματοδότησης που ισχύει στις χώρες της ΕΕ, πλην όμως δεν το έπραξε.
Όσο δε για το ζήτημα της δήθεν αντιμετώπισης των εκπαιδευτικών και οικονομικών συνεπειών της φοιτητικής μετανάστευσης, θέματα για τα οποία κόπτεται οψίμως η κυβέρνηση, αν η πρόθεσή της ήταν ειλικρινής θα μπορούσε να το είχε ήδη πράξει ευθύς εξαρχής από τον Ιούλιο του 2019 όταν και είχε αναλάβει καθήκοντα, αποδεχόμενη την από 22/7/2019 τεκμηριωμένη πρότασή μας την οποία υποβάλλαμε τότε περί ελεύθερης πρόσβασης στα ΑΕΙ της χώρας με παράλληλη κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων και βεβαίως με ισχυρή κρατική χρηματοδότηση των ΑΕΙ, σκέψεις τις οποίες επαναλάβαμε στο site www.notismarias.gr στις 22/6/2020, στις 23/7/2021, στις 28/4/2022, στις 9/6/2023 και στις 5/8/2023. Προτάσεις τις οποίες παγίως επαναλαμβάνουμε από το 2008.
Αλλά όπως λέει και ο θυμόσοφος λαός μας «στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα».
Μάλιστα προκειμένου να μην κατηγορηθούμε ότι δήθεν κρούουμε ανοιχτές θύρες αναπαράγουμε επί λέξει το άρθρο μας- πρόταση προς την κυβέρνηση το οποίο δημοσιεύσαμε στις 22 Ιουλίου 2019 (www.notismarias.gr 23/9/2019) που έχει ως εξής:
«Σε πολλά άρθρα μας έχουμε επισημάνει ότι η ανάπτυξη της χώρας και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας θα επιτευχθούν με την επένδυση στη γνώση, στις νέες τεχνολογίες και στην καινοτομία. Αυτό σημαίνει ότι πέραν των άλλων θα πρέπει να ενισχυθεί η ναυαρχίδα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος που δεν είναι άλλη από την ίδια την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Με αφορμή λοιπόν τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των μηχανογραφικών δελτίων εκ μέρους των υποψηφίων των πανελλαδικών εξετάσεων και τη συνακόλουθη κορύφωση της αγωνίας τους για το κατά πόσο θα μπορέσουν να μπουν στη Σχολή της προτίμησής τους επανέρχομαι για πολλοστή φορά σε σκέψεις και προτάσεις που είχα εκφράσει δημόσια ως πανεπιστημιακός δάσκαλος, ήδη από το 2008 και οι οποίες επικεντρώνονται για άλλη μια φορά στην αναγκαιότητα της ενίσχυσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, στην κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων και στην θεσμοθέτηση της ελεύθερης πρόσβασης στα ΑΕΙ ενόψει μάλιστα της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας που αντιμετωπίζει η Πατρίδα μας.
Η κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων και η ελεύθερη πρόσβαση στα Πανεπιστήμια, αφενός θα αποφορτίσει άμεσα την ελληνική οικογένεια από υλικά και ψυχολογικά βάρη και αφετέρου θα αναζωπυρώσει τα δημιουργικά ταλέντα της νέας γενιάς και θα δώσει προοπτική.
Ειδικότερα:
Τα Γυμνάσια και τα Λύκεια θα πάψουν να είναι εξεταστικά κέντρα. Οι μαθητές θα μπορέσουν να αποκτήσουν ουσιαστικές γνώσεις και δεν θα επικεντρώνονται στην ανάπτυξη μονόπλευρων δεξιοτήτων με μόνο στόχο την επιτυχία στις εξετάσεις.
Οι γονείς θα σταματήσουν να δαπανούν χιλιάδες ευρώ ετησίως σε φροντιστήρια.
Η μετανάστευση στο εξωτερικό Ελλήνων φοιτητών θα περιοριστεί και συνεπώς θα συρρικνωθεί η εκροή κεφαλαίων για σπουδές στο εξωτερικό. Η μείωση της μετανάστευσης στο εξωτερικό για σπουδές θα αμβλύνει, επίσης, το θλιβερό κοινωνικό φαινόμενο της αρπαγής εγκεφάλων, αυτού του σύγχρονου «brain drain».
Οι φοιτητές θα μπορούν να σπουδάζουν στον τόπο κατοικίας τους και δεν θα επιβαρύνεται ο μηνιαίος οικογενειακός προϋπολογισμός με 1000 περίπου ευρώ για κάθε φοιτητή/τρια.
Οι όποιες δαπάνες για τη φοιτητική μέριμνα που βαρύνουν την ελληνική οικογένεια θα καταναλώνονται στο εσωτερικό της χώρας και όχι σε άλλες χώρες.
Το Πανεπιστήμιο και η τριτοβάθμια εκπαίδευση γενικότερα, είναι πυλώνες προόδου και προοπτικής και αδιαμφισβήτητοι αρωγοί για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Όπως υποστηρίξαμε ήδη από τις αρχές του 2008 και επανερχόμαστε σήμερα με το άρθρο μας αυτό, θεωρούμε ότι έχουν ωριμάσει πλέον οι συνθήκες για την κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων και την θεσμοθέτηση της ελεύθερης πρόσβασης όλων των αποφοίτων του Λυκείου στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
Το σύστημα της ελεύθερης πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση απαιτείται να οργανωθεί σε επίπεδο Περιφερειών με βάση τους παρακάτω άξονες:
1.Γενναία αύξηση της χρηματοδότησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από τον κρατικό προϋπολογισμό.
2.Ολοκληρωμένος σχεδιασμός προκειμένου κάθε Περιφέρεια να διαθέτει πλήρως αναπτυγμένα τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των Πολυτεχνείων και των Ιατρικών Σχολών.
3.Η ίδρυση και λειτουργία Ιατρικής Σχολής θα πρέπει να συνδυάζεται με λειτουργία αντίστοιχου δημόσιου Περιφερειακού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου.
4.Τα ΑΕΙ κάθε Περιφέρειας θα πρέπει να διαθέτουν κάθε χρόνο ίσο τουλάχιστον αριθμό θέσεων εισακτέων με τους απόφοιτους των Λυκείων της συγκεκριμένης Περιφέρειας.
5.Εφαρμογή της αρχής της περιφερειακής προτίμησης σύμφωνα με την οποία οι απόφοιτοι Λυκείων κάθε Περιφέρειας θα έχουν δικαίωμα πρώτης προτίμησης στις Σχολές των ΑΕΙ της Περιφέρειάς τους και υπό την προϋπόθεση ότι φοιτούν σε αντίστοιχο Λύκειο της Περιφέρειας τουλάχιστον επί τριετία προς αποφυγή κατάχρησης της εν λόγω αρχής.
6.Αξιοποίηση της εμπειρίας των άλλων Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων σε μεθόδους αξιολόγησης των πρωτοετών φοιτητών προς αντιμετώπιση της αυξημένης ζήτησης σε Σχολές αιχμής.
7.Δωρεάν ενδοπεριφερειακή μετακίνηση των φοιτητών με τα μέσα μαζικής μεταφοράς προκειμένου να μειωθούν τα κόστη που επωμίζεται η κάθε οικογένεια για δαπάνες φοιτητικής μέριμνας και εγκατάστασης.
8.Είναι προφανές ότι η λειτουργία των Πανεπιστημίων στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη θα πρέπει να οργανωθεί σε μια αντίστοιχη μητροπολιτική βάση και να ενισχυθεί με την ίδρυση και νέων Πανεπιστημίων και νέων Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων.
9.Ανακατανομή των υπηρετούντων μελών ΔΕΠ ορθολογικά με βάση την εντοπιότητα με ταυτόχρονη αύξηση των μελών ΔΕΠ και αντίστοιχη εξάλειψη των διδασκόντων ΠΔ.407.»