Του Jonathan Ponciano
Οι άνευ προηγουμένου κυβερνητικές δαπάνες βοήθησαν να αποσοβηθεί μια σοβαρή οικονομική ύφεση σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο, αλλά το χρέος που “φορτώνονται” οι κυβερνήσεις, όπως η αμερικανική, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τα μέτρα δημοσιονομικής τόνωσης θα μπορούσαν να “παγώσουν” την οικονομική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια, προειδοποίησε η Παγκόσμια Τράπεζα.
Η προειδοποίησή της αντανακλά τις ανησυχίες που εκφράζουν αρκετοί εμπειρογνώμονες ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια νέα ύφεση.
Το παγκόσμιο ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 4% το 2021, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας, σηματοδοτώντας σχεδόν την πλήρη ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας μετά την ύφεση 4,3% που καταγράφηκε το 2020 καθώς η πανδημία του κορονοϊού εξώθησε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους στη φτώχεια και σχεδόν “πάγωσε” την οικονομική δραστηριότητα.
Η Παγκόσμια Τράπεζα, ωστόσο, αναμένει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 3,8% το 2022, ρυθμός που θα μπορούσε μάλιστα να επιδεινωθεί περαιτέρω αν οι χώρες δεν επανεπενδύσουν περιουσιακά στοιχεία προκειμένου να απεξαρτηθούν σε έναν βαθμό από το αυξανόμενο χρέος τους.
Η αποτροπή της οικονομικής ύφεσης κόστισε ακριβά, σημειώνει η Παγκόσμια Τράπεζα, επισημαίνοντας ότι το παγκόσμιο χρέος αναρριχήθηκε πέρυσι σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, φτάνοντας στο 99% του προβλεπόμενου ΑΕΠ για το 2020, ενώ ειδικότερα στις ΗΠΑ εκτινάχθηκε στο 130% του ΑΕΠ. Όπως τονίζει, η εκτίναξη αυτή του χρέους των ΗΠΑ οφείλεται κατά κύριο λόγο στις αυξημένες ομοσπονδιακές δαπάνες για την ανακούφιση των επιπτώσεων της πανδημίας, όπως οι άμεσες πληρωμές προς τους Αμερικανούς, τα επιδόματα ανεργίας και οι περιφερειακές ενισχύσεις.
Προσθέτει δε ότι οι ανεπτυγμένες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, πρωτοστάτησαν στις αυξήσεις δαπανών το προηγούμενο έτος, παρότι οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες αγορές, όπως το Τσαντ, η Ζάμπια και ο Ισημερινός, ήταν μεταξύ αυτών που επλήγησαν περισσότερο από την πανδημία και άρα είχαν περισσότερη ανάγκη από βοήθεια.
Αυτές οι χώρες βρίσκονται ήδη στα πρόθυρα αδυναμίας εξυπηρέτησης του χρέους τους, σημειώνει ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ντέιβιντ Μαλπά, που με τη σειρά τους θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν ανθρωπιστικές κρίσεις όπως αυτή που αντιμετωπίζει η Βενεζουέλα, όπου οι ελλείψεις σε τρόφιμα και ενέργεια μαστίζουν την υπερχρεωμένη χώρα εδώ και χρόνια.
Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά επίσης ότι περίπου το 30% των αναδυόμενων και αναπτυσσόμενων χωρών του κόσμου έχει απολέσει την αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος τουλάχιστον 10 ετών εξαιτίας της πανδημίας, με αποτέλεσμα να μιλάμε για μια “χαμένη δεκαετία ανάπτυξης”. Προειδοποιεί δε ότι και άλλες χώρες που έχουν τεράστια χρέη θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τον ίδιο κίνδυνο, όταν κάποια στιγμή αναπόφευκτα τα επιτόκια θα αυξηθούν.