Το Νταβός ως μήνυμα ισχύος, όχι ως φόρουμ συμβιβασμών

Η παρουσία και οι παρεμβάσεις του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός δεν είχαν τον χαρακτήρα «αναζήτησης συναίνεσης», όπως συνέβαινε σε παλαιότερες εποχές. Αντιθέτως, λειτούργησαν ως πλατφόρμα επιβολής όρων.

Σύμφωνα με διεθνή μέσα, ο Τραμπ χρησιμοποίησε το Νταβός για να στείλει τρία ξεκάθαρα μηνύματα προς την Ευρώπη:

1. Η ασφάλεια δεν είναι δεδομένη – συνδέεται με πολιτική και οικονομική συμμόρφωση

2. Το εμπόριο δεν είναι ουδέτερο – είναι εργαλείο πίεσης

3. Η γεωγραφία επιστρέφει – Αρκτική, Γροιλανδία, θαλάσσιοι διάδρομοι μπαίνουν στην κορυφή της ατζέντας

Η αναφορά του ότι «δεν θα χρησιμοποιηθεί στρατιωτική βία για τη Γροιλανδία», ειπωμένη μέσα στο Νταβός, δεν ήταν καθησυχαστική ήταν προειδοποιητική.

Το μήνυμα ήταν: Υπάρχουν και άλλοι τρόποι εξαναγκασμού.

Νταβός και Γροιλανδία: Το παρασκήνιο της πίεσης

Η επιλογή του Τραμπ να «ακουμπήσει» το ζήτημα της Γροιλανδίας στο Νταβός μόνο τυχαία δεν ήταν.

Εκεί βρίσκονται:

• Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις

• Οι μεγάλες πολυεθνικές

• Τα χρηματοπιστωτικά κέντρα

• Οι μηχανισμοί επιρροής της ΕΕ

Με απλά λόγια, το Νταβός ήταν το κατάλληλο περιβάλλον για να μετατραπεί η γεωπολιτική σε οικονομικό δίλημμα:

Η συνεργάζεστε στο νέο αμερικανικό στρατηγικό πλαίσιο ή πληρώνετε το κόστος.

Η Γροιλανδία, ως έδαφος της Δανία, μετατράπηκε σε τεστ αντοχής της ευρωπαϊκής κυριαρχίας. Αν η Ευρώπη δεχτεί σιωπηρά ότι ένα έδαφος κράτους-μέλους μπορεί να τεθεί σε τραπέζι «διαπραγμάτευσης» μέσω δασμών και οικονομικής πίεσης, τότε το προηγούμενο είναι επικίνδυνο.

Η Ευρώπη στο Νταβός: Αμήχανη, κατακερματισμένη, αργή

Σε αντίθεση με την αμερικανική σαφήνεια, η ευρωπαϊκή παρουσία στο Νταβός χαρακτηρίστηκε από:

• Διαφορετικές εθνικές γραμμές

• Έλλειψη ενιαίας στρατηγικής δήλωσης

• Φόβο κλιμάκωσης με τις ΗΠΑ

Η ΕΕ εμφανίστηκε περισσότερο ως οικονομικός οργανισμός που φοβάται τις αγορές, παρά ως γεωπολιτικός δρών. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα: Σε έναν κόσμο που επιστρέφει στη λογική των ζωνών ισχύος, όποιος μιλά μόνο τη γλώσσα των κανονισμών, χάνει απέναντι σε όποιον μιλά τη γλώσσα της ισχύος.

Γιατί το Νταβός ήταν καμπανάκι κινδύνου για την Ευρώπη

Το Νταβός του 2026 δεν ήταν απλώς ένα ακόμη φόρουμ.

Ήταν:

• Πρόβα πίεσης προς την ΕΕ

• Δοκιμή αντίδρασης των ευρωπαϊκών θεσμών

• Μήνυμα ότι η εποχή της “αυτόματης συμμαχίας” τελείωσε

Αν η Ευρώπη συνεχίσει να απαντά με ανακοινώσεις και όχι με στρατηγικές επιλογές, κινδυνεύει να βρεθεί σε έναν κόσμο όπου άλλοι χαράσσουν τους χάρτες και εκείνη απλώς τους επικυρώνει.

Από τη Γροιλανδία μέχρι το Νταβός, το μήνυμα των τελευταίων ημερών είναι ενιαίο: Η γεωπολιτική επέστρεψε ωμά, χωρίς προσχήματα. Ο Τραμπ δεν παίζει το παλιό παιχνίδι της διπλωματίας παίζει το νέο παιχνίδι της ισχύος.

Η Ευρώπη έχει ακόμη χρόνο να διαλέξει αν θα είναι παίκτης ή έπαθλο. Αλλά ο χρόνος αυτός λιγοστεύει — και στο Νταβός αυτό φάνηκε καθαρά.

Γράφει ο Α.Β.