Τουρκία – Συρία: Η γραμμή Güler, η στρατηγική της Άγκυρας και το μήνυμα ισχύος

Η Άγκυρα μιλά με στρατιωτικούς όρους

Η στάση της Τουρκία απέναντι στη Συρία εισέρχεται σε νέα, πιο ξεκάθαρη φάση. Οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Άμυνας Yaşar Güler δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών: για την Άγκυρα, το συριακό μέτωπο δεν είναι ζήτημα διπλωματίας, αλλά πρωτίστως ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Ο Τούρκος υπουργός επαναλαμβάνει σταθερά ότι καμία ένοπλη κουρδική δομή δεν μπορεί να γίνει ανεκτή στα νότια σύνορα της χώρας, ανεξαρτήτως διεθνών ισορροπιών ή προσωρινών διευθετήσεων στο συριακό πεδίο.

Κόκκινη γραμμή: Κουρδικές ένοπλες οργανώσεις

Στον πυρήνα της τουρκικής θέσης βρίσκεται η απαίτηση για πλήρη αφοπλισμό οργανώσεων που η Άγκυρα συνδέει με το PKK, όπως οι YPG και SDF. Σύμφωνα με τον Güler, η παρουσία τους στη βόρεια Συρία συνιστά διαρκή απειλή και νομιμοποιεί, στα μάτια της Τουρκίας, στρατιωτικές επιχειρήσεις πέραν των συνόρων.

Η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει διαχωρισμούς μεταξύ «τοπικών συμμάχων» και «τρομοκρατικών οργανώσεων». Η θέση είναι ενιαία: Όποιος φέρει όπλα εκτός κρατικού ελέγχου στη Συρία, αποτελεί στόχο.

Σιωπηρή σύγκλιση με τη Δαμασκό

Παρά την επίσημη ρητορική εχθρότητας προς το καθεστώς Άσαντ, η τουρκική στάση δείχνει μια πραγματιστική προσέγγιση. Η Άγκυρα εμφανίζεται πρόθυμη να ανεχθεί – ή και να διευκολύνει έμμεσα – επιχειρήσεις του συριακού στρατού εναντίον κουρδικών δυνάμεων, εφόσον αυτές εξυπηρετούν τον κοινό στόχο της εξουδετέρωσης αυτόνομων δομών.

Η Συρία, από πεδίο σύγκρουσης, μετατρέπεται σταδιακά σε χώρο συγκλινόντων συμφερόντων για παίκτες που μέχρι χθες βρίσκονταν σε αντίπαλα στρατόπεδα.

Η στρατηγική πίσω από τις δηλώσεις Güler

Οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας δεν απευθύνονται μόνο στο εσωτερικό ακροατήριο. Αποτελούν μήνυμα προς:

• Τις ΗΠΑ, που εξακολουθούν να στηρίζουν κουρδικές δυνάμεις

• Τη Ρωσία, που επιδιώκει ισορροπίες στη βόρεια Συρία

• Το Ιράν, που παρακολουθεί κάθε μεταβολή στο συριακό πεδίο

Η Άγκυρα ξεκαθαρίζει ότι δεν θα περιμένει διεθνική συναίνεση για να ενεργήσει, εφόσον θεωρήσει ότι απειλείται η ασφάλειά της.

Τι σημαίνει αυτό για την περιοχή

Η σκληρή γραμμή Güler αυξάνει τον κίνδυνο:

• Νέων τουρκικών επιχειρήσεων στη βόρεια Συρία

• Κλιμάκωσης με κουρδικές δυνάμεις

• Περαιτέρω αποσταθεροποίησης σε μια ήδη εύθραυστη περιοχή

Ταυτόχρονα, ενισχύει το προφίλ της Τουρκίας ως αυτόνομου περιφερειακού παίκτη, που δρα με βάση το δόγμα της ισχύος και όχι της αναμονής.

Η στάση του Yaşar Güler αποτυπώνει με σαφήνεια τη νέα τουρκική πραγματικότητα: Λιγότερα λόγια, περισσότερη στρατιωτική λογική. Η Συρία, για την Άγκυρα, δεν είναι πια διπλωματικό πρόβλημα αλλά ζώνη ασφαλείας υπό διαρκή επαναχάραξη.

Σε μια Μέση Ανατολή που αλλάζει, η Τουρκία δεν περιμένει τις εξελίξεις. Τις διαμορφώνει — και το δηλώνει χωρίς περιστροφές.