Η πολιτική σύγκρουση Άγκυρας – Τελ Αβίβ βαθαίνει: Πώς ο ισραηλινός Τύπος βλέπει την Τουρκία ως τη νέα στρατηγική πρόκληση

Η αντιπαράθεση περνά σε νέα φάση

Η ένταση μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ δεν αποτελεί πλέον μια συγκυριακή διπλωματική κρίση. Στον ισραηλινό δημόσιο διάλογο διαμορφώνεται σταδιακά η αντίληψη ότι η Τουρκία εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς ανταγωνιστές του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή.

Γράφει ο Αναστάσιος Βλαχάκης

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται τόσο στις αναλύσεις της The Jerusalem Post, όσο και στα δημοσιεύματα της The Times of Israel, όπου η συζήτηση μετατοπίζεται από τη διαχείριση της κρίσης στη Γάζα προς μια ευρύτερη στρατηγική αντιπαράθεση που περιλαμβάνει τη Συρία, την Ανατολική Μεσόγειο, τις ενεργειακές ισορροπίες και τον ανταγωνισμό για περιφερειακή επιρροή.

Η Τουρκία παρουσιάζεται ως η επόμενη μεγάλη πρόκληση

Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη ανάλυση της The Jerusalem Post, όπου ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Yossi Shain υποστηρίζει ότι η Τουρκία ενισχύει διαρκώς τη θέση της στην περιοχή, ενώ παράλληλα αυξάνεται η πολιτική της αντιπαράθεση με το Ισραήλ.

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, η Άγκυρα αξιοποιεί τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις που ακολούθησαν τις εξελίξεις με το Ιράν, επιχειρώντας να διευρύνει την επιρροή της τόσο στον μουσουλμανικό κόσμο όσο και στους περιφερειακούς οργανισμούς ασφαλείας. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι αρκετά αραβικά κράτη επανεξετάζουν τις ισορροπίες τους, γεγονός που δημιουργεί ένα πιο σύνθετο περιβάλλον για την ισραηλινή στρατηγική.

Η Συρία μετατρέπεται στο βασικό πεδίο ανταγωνισμού

Οι ισραηλινές αναλύσεις συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η Συρία αποτελεί σήμερα το σημαντικότερο σημείο τριβής μεταξύ των δύο χωρών.

Η διατήρηση τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων και η αυξανόμενη επιρροή της Άγκυρας στο συριακό έδαφος αντιμετωπίζονται στο Ισραήλ ως παράγοντας που επηρεάζει άμεσα το περιβάλλον ασφαλείας στα βόρεια σύνορά του. Παράλληλα, η ισραηλινή πολιτική ηγεσία συνεχίζει να δηλώνει ότι θα διατηρήσει στρατιωτική παρουσία σε ζώνες που θεωρεί κρίσιμες για την εθνική της ασφάλεια, μεταξύ αυτών και στη Συρία.

Δηλώσεις που αποτυπώνουν το βάθος της κρίσης

Η πολιτική αντιπαράθεση ενισχύθηκε περαιτέρω μετά τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Hakan Fidan, ο οποίος υποστήριξε ότι το Ισραήλ επιχειρεί να παρουσιάσει την Τουρκία ως «τον νέο εχθρό» μετά το Ιράν.

Το The Times of Israel μετέφερε τις δηλώσεις αυτές, σημειώνοντας ότι η τουρκική πλευρά θεωρεί πως τόσο κυβερνητικοί όσο και μέρος των αντιπολιτευόμενων κύκλων στο Ισραήλ αντιμετωπίζουν πλέον την Άγκυρα ως βασικό στρατηγικό αντίπαλο.

Την ίδια στιγμή, ο Recep Tayyip Erdoğan συνεχίζει να ασκεί ιδιαίτερα σκληρή κριτική προς την κυβέρνηση Netanyahu, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι υπονομεύει περιφερειακές διπλωματικές πρωτοβουλίες και συμβάλλει στην αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής.

Πέρα από τη Γάζα

Ενώ η Hamas εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο σύγκρουσης μεταξύ των δύο χωρών, οι ισραηλινές αναλύσεις επισημαίνουν ότι η σημερινή αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στο παλαιστινιακό ζήτημα.

Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον: Η στρατιωτική παρουσία στη Συρία, οι ενεργειακοί διάδρομοι της Ανατολικής Μεσογείου, οι θαλάσσιες ισορροπίες, οι σχέσεις με τις αραβικές χώρες, η επιρροή στον μουσουλμανικό κόσμο, ο ανταγωνισμός για τον ρόλο της κυρίαρχης περιφερειακής δύναμης.

Η εικόνα που προβάλλεται είναι αυτή ενός πολυεπίπεδου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, ο οποίος εκτείνεται πολύ πέρα από τη σημερινή σύγκρουση στη Γάζα.

Η διάσταση της Ανατολικής Μεσογείου

Στον ισραηλινό δημόσιο διάλογο εξακολουθεί να αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στις συνεργασίες του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Οι τριμερείς συνεργασίες στους τομείς της ενέργειας, της ασφάλειας και της άμυνας θεωρούνται σημαντικός παράγοντας ισορροπίας απέναντι στη διεύρυνση της τουρκικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο. Αν και τα πρόσφατα δημοσιεύματα εστιάζουν κυρίως στη Συρία, η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει σταθερό στοιχείο των στρατηγικών υπολογισμών.

Συμπέρασμα….

Η εικόνα που προκύπτει από τον ισραηλινό Τύπο είναι ότι οι σχέσεις Άγκυρας και Τελ Αβίβ έχουν περάσει σε μια νέα εποχή στρατηγικού ανταγωνισμού. Η Τουρκία δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως μια χώρα με την οποία υπάρχουν έντονες πολιτικές διαφωνίες, αλλά ως ένας περιφερειακός παίκτης με αυξανόμενη επιρροή, του οποίου οι κινήσεις παρακολουθούνται στενά από το ισραηλινό πολιτικό και στρατιωτικό κατεστημένο.

Παρά την οξύτητα της ρητορικής, οι περισσότερες ισραηλινές αναλύσεις δεν προβλέπουν άμεση στρατιωτική αναμέτρηση μεταξύ των δύο κρατών. Εκτιμούν όμως ότι ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός θα συνεχίσει να εντείνεται, καθώς οι εξελίξεις στη Συρία, η αναδιαμόρφωση των περιφερειακών συμμαχιών και η μάχη για την επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο θα καθορίσουν τις ισορροπίες της επόμενης δεκαετίας.