Τουρκία–Σαουδική Αραβία «κλειδώνουν» κοινές επενδύσεις στο stealth μαχητικό 5ης γενιάς – Τι σημαίνει για την ισορροπία ισχύος

Η ανακοίνωση Ερντογάν και το πραγματικό διακύβευμα

Στις 5 Φεβρουαρίου 2026, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι Τουρκία και Σαουδική Αραβία είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε κοινές επενδύσεις στο πρόγραμμα του stealth μαχητικού 5ης γενιάς KAAN, σημειώνοντας ότι η συνεργασία μπορεί να εφαρμοστεί «ανά πάσα στιγμή».

Η φράση-κλειδί εδώ δεν είναι μόνο το «επένδυση», αλλά το ποιος επενδύει και γιατί τώρα. Η Σαουδική Αραβία δεν κινείται απλώς ως «αγοραστής» οπλικών συστημάτων. Επιδιώκει ολοένα συχνότερα ρόλο συν-παραγωγού/χρηματοδότη και «μετόχου» σε τεχνολογικά προγράμματα, ώστε να αποκτήσει βιομηχανικό αποτύπωμα, πολιτικό βάρος και διαπραγματευτική ισχύ.

Οι 4 «μεγάλες» συμφωνίες: Άμυνα με όρους βιομηχανίας

Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν, Άγκυρα και Ριάντ υπέγραψαν τέσσερις “μεγάλες” συμφωνίες συνεργασίας, με επίκεντρο μια αυστηρά διμερή αρχιτεκτονική που στοχεύει σε:

• Κοινή παραγωγή

• Μεταφορά τεχνολογίας

• Άμεσες επενδύσεις στο πρόγραμμα KAAN

Αυτό το τρίπτυχο (παραγωγή–τεχνολογία–κεφάλαια) είναι το «κλειδί» για την τουρκική στρατηγική αυτάρκειας: μειώνει εξαρτήσεις, μοιράζει κόστος, επιταχύνει ρυθμούς. Για τη Σαουδική Αραβία, ανοίγει πόρτες σε τεχνογνωσία, γραμμές παραγωγής και μελλοντική αυτονομία.

KAAN: Πρόγραμμα υψηλού ρίσκου – και υψηλής πολιτικής αξίας

Το KAAN έχει ήδη περάσει το συμβολικό ορόσημο της πρώτης πτήσης (21 Φεβρουαρίου 2024), γεγονός που το «νομιμοποιεί» διεθνώς ως πρόγραμμα που κινείται, όχι ως μακέτα ή ευχή.
Ωστόσο, τα μεγάλα ζητήματα για κάθε μαχητικό 5ης γενιάς είναι: κινητήρας, αισθητήρες, λογισμικό, βιομηχανική ωρίμανση και—κυρίως—σταθερή χρηματοδότηση. Εκεί ακριβώς «κουμπώνει» το σαουδαραβικό κεφάλαιο.

Το ενεργειακό πακέτο των 5.000MW: Η «δεύτερη ράγα» της συμφωνίας

Παράλληλα με την άμυνα, ανακοινώθηκε και συμφωνία για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με σαουδαραβικές εταιρείες να σχεδιάζεται να κατασκευάσουν έως 5.000 MW ηλιακής και αιολικής ισχύος στην Τουρκία.

Ο Ερντογάν συνέδεσε τα έργα με διεθνείς πιστωτικούς μηχανισμούς/χρηματοδότηση από εξωτερικές πηγές, στέλνοντας μήνυμα ότι οι δύο πλευρές επιδιώκουν μια μακροπρόθεσμη οικονομική ολοκλήρωση και όχι μεμονωμένες «δουλειές».

Γιατί η ενέργεια «δένει» με την άμυνα

Σε έναν κόσμο όπου η ισχύς χτίζεται σε πολλαπλά επίπεδα, τα ενεργειακά projects λειτουργούν ως:

• Μόχλευση χρηματοδότησης

• Πολιτική ασφάλιση της σχέσης (κανείς δεν «σπάει» εύκολα δεσμούς δισεκατομμυρίων)

• Σταθερότητα ροών που υποστηρίζουν αμυντικές φιλοδοξίες

Γάζα και Ιράν: Τα μηνύματα που συνοδεύουν τα συμβόλαια

Ο Ερντογάν δήλωσε ότι η Άγκυρα είναι αντίθετη με στρατιωτική επέμβαση κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας τη διπλωματική οδό.
Για τη Γάζα, μίλησε για ανάγκη ειρήνης «επί τόπου» και κατήγγειλε παραβιάσεις κατάπαυσης πυρός, ζητώντας διεθνή πίεση και πρόσβαση ανθρωπιστικής βοήθειας.

Εδώ υπάρχει ένα σταθερό μοτίβο: Η Τουρκία επιχειρεί να «ντύσει» τις αμυντικές της συμφωνίες με ηθικο-πολιτικό λόγο και ρόλο περιφερειακού ρυθμιστή. Η ουσία, όμως, είναι ότι οι δηλώσεις αυτές λειτουργούν ως διπλωματικό περιβάλλον για να προχωρούν τα μεγάλα οικονομικά/αμυντικά πακέτα χωρίς να τινάζονται στον αέρα από την επόμενη κρίση.

Ο στόχος των 30 δισ. στο εμπόριο και το “big events” χαρτί

Ο Ερντογάν έχει αναφερθεί σε εμπορικό όγκο που ξεπέρασε τα 8 δισ. δολάρια και σε φιλοδοξία να φτάσει 30 δισ. μεσοπρόθεσμα/μακροπρόθεσμα, με έμφαση στην ανάγκη επενδύσεων και παραγωγικής συνεργασίας.
Από την τουρκική πλευρά προβάλλονται επίσης ευκαιρίες που σχετίζονται με Expo 2030 και Μουντιάλ 2034 στη Σαουδική Αραβία (ως πεδία έργων/συμβάσεων/υποδομών).

«Διμερές και μόνο διμερές»: Τι σημαίνει η διάψευση για τριμερή σχήματα

Στο ίδιο πλαίσιο, διατυπώθηκε διευκρίνιση ότι η Τουρκία δεν θα ενταχθεί σε αμυντικό σύμφωνο Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν και ότι η συγκεκριμένη γραμμή συνεργασίας θα παραμείνει διμερής.
Αυτό δεν μειώνει τη σημασία της σύμπραξης—την κάνει πιο «ελέγξιμη» πολιτικά και πιο εύπεπτη διεθνώς, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι περιφερειακές συμμαχίες επαναχαράσσονται.

Τι να προσέξει η Ελλάδα: Από το “hardware” στο “σύστημα ισχύος”

Για την Αθήνα, το θέμα δεν είναι μια ακόμη τουρκική ανακοίνωση. Είναι η διαμόρφωση ενός συστήματος ισχύος:

• Χρηματοδότηση (Ριάντ)

• Βιομηχανική εξέλιξη (Άγκυρα)

• Πολιτική επένδυση σε «ρόλο» (περιφερειακή διαμεσολάβηση)

• Και παράλληλη ενεργειακή/οικονομική σύζευξη που σταθεροποιεί το σχήμα

Αν το KAAN εξελιχθεί σε εξαγώγιμη πλατφόρμα με σοβαρούς πόρους πίσω του, τότε δεν μιλάμε μόνο για αεροσκάφος, αλλά για στρατηγικό πολλαπλασιαστή που επηρεάζει και την Ανατολική Μεσόγειο—άμεσα ή έμμεσα.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ…

• Ερντογάν: Επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία για τη Διάσκεψη
• Ο Ερντογάν «ειρηνοποιός» στη Γάζα – Πώς η Τουρκία επιχειρεί
• Reuters για επενδύσεις/ΑΠΕ και το πλαίσιο της επίσκεψης
• Defense News για ορόσημα/πρώτη πτήση KAAN

Η σύμπραξη Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας γύρω από το KAAN δεν είναι «μια ακόμη είδηση εξοπλισμών». Είναι ένα σήμα ότι η ισχύς χτίζεται πλέον ως πακέτο: Χρήμα, τεχνολογία, παραγωγή, ενέργεια και πολιτική κάλυψη. Και όποιος στην περιοχή μείνει να κοιτά μόνο το “αεροπλάνο”, κινδυνεύει να χάσει το “σύστημα” που το γεννά.