Η τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ-Πούτιν την Πέμπτη 13/2/2025 και η δρομολόγηση σημαντικών εξελίξεων προκειμένου να σταματήσει ο Πόλεμος στην Ουκρανία τίναξε στον αέρα την αντιρωσική πολιτική που εγκαινίασε το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ από την εποχή του Ομπάμα και της δήθεν εξέγερσης του Μαϊντάν στην Ουκρανία πριν από δέκα χρόνια τον Φεβρουάριο του 2014. Πολύ δε περισσότερο καθώς ο Τραμπ όχι μόνο στέλνει στην ΕΕ να πληρώσει τον λογαριασμό της μελλοντικής ειρήνης στην Ουκρανία, που από διάφορες πλευρές εκτιμάται σε τουλάχιστον 3.1 τρισ. δολάρια (www.kathimerini.gr 13/2/2025), αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να βάλει στο χέρι και τις περίφημες σπάνιες γαίες της Ουκρανίας (www.capital.gr 11/2/2025).
Και παρά την έκπληξη της ευρωπαϊκής ηγεσίας για την απόφαση του Τραμπ να τερματίσει τον Πόλεμο στην Ουκρανία και να αναθερμάνει τις σχέσεις του με τη Μόσχα, για όσους μπορούσαν να εκτιμήσουν με μια ψύχραιμη ματιά τις μελλοντικές σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας στην νέα εποχή Τραμπ η όλη «σεισμική ακολουθία» που προκάλεσε η προσέγγιση Τραμπ-Πούτιν για την Ουκρανία και όχι μόνο, θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί.
Εμείς από την πλευρά μας την επομένη ακριβώς της εκλογής Τραμπ μεταξύ άλλων είχαμε επισημάνει στις 6 Νοεμβρίου 2024 ότι ενώ το πρώτο χαρακτηριστικό της εκλογής Τραμπ αφορά την επιβολή δασμών «το δεύτερο χαρακτηριστικό στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ αφορά τις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας. Πράγματι ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ δεν φαίνεται να διακατέχεται από την ρωσοφοβία που επικρατούσε στους κύκλους του προκατόχου του. Σύμφωνα με δηλώσεις των στελεχών του στρατοπέδου Τραμπ αμέσως μετά την εκλογική του νίκη, οι ΗΠΑ θα πρέπει να προσεγγίσουν το θέμα της Ουκρανίας με ρεαλισμό όπως αυτός εκφράζεται πλέον επί του πεδίου. Πολύ δε περισσότερο καθώς κατά την διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας ο Τραμπ επέκρινε τον Μπάιντεν για την έντονη στρατιωτική και οικονομική εμπλοκή των ΗΠΑ στον Πόλεμο της Ουκρανίας» (www.notismarias.gr 6/11/2024). Και καταλήγαμε ότι «σε αντίθεση με την ψυχροπολεμική πολιτική των Μπάιντεν-Χάρις, ο Τραμπ, δεν είναι ο εκλεκτός της βιομηχανίας όπλων αλλά, αντίθετα των συμφερόντων εκείνων που είχαν επενδύσει στη Ρωσία και επλήγησαν από τις κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσίας λόγω Ουκρανίας».
Μιλώντας λοιπόν προ ημερών για το Ουκρανικό ο Τραμπ δήλωσε με έμφαση: «Αυτός ο πόλεμος ΠΡΕΠΕΙ και ΘΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ ΓΡΗΓΟΡΑ – πάρα πολύς θάνατος και καταστροφή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ξοδέψει ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ δολάρια, με ελάχιστα αποτελέσματα» (www.capital.gr 11/2/2025). Δυο μέρες μετά από την πλευρά του ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ ξεκαθάρισε μιλώντας στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες ότι οι Ουκρανοί «δεν θα πρέπει να περιμένουν ούτε σημαντικές ανακτήσεις χαμένων εδαφών αλλά ούτε και την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ» (www.kathimerini.gr 13/2/2025). Από κοντά και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μάρκ Ρούτε ο οποίος έχοντας πλέον πάρει το μήνυμα της νέας πολιτικής της Ουάσιγκτον για το Ουκρανικό δήλωσε: «Δεν υποσχεθήκαμε ποτέ στην Ουκρανία ότι θα γίνει μέλος του ΝΑΤΟ εάν συνάψει ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία» (www.kathimerini.gr 13/2/2025).
Στην ουσία ο Τραμπ αυτό που κάνει είναι να αποδεχθεί να συζητήσει τις προτάσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν για την Ουκρανία τις οποίες ο Ρώσος ηγέτης διατύπωσε με ιδιαίτερη σαφήνεια στα τέλη του 2021, δυο μήνες τουλάχιστον πριν την έναρξη των εχθροπραξιών στην Ουκρανία. Προτάσεις τις οποίες δεν δέχθηκαν καν να συζητήσουν σοβαρά τόσο ο Μπάιντεν όσο και η ηγεσία της ΕΕ καθώς το μόνο που τους ενδιάφερε τότε ήταν πως θα ολοκληρωθεί η περικύκλωση της Ρωσίας από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ.
Ήταν η εποχή του «America is back» του Τζο Μπάιντεν και της κλασσικής αντίληψης του Δημοκρατικού Κόμματος που στηρίζει την επανάκαμψη των ΗΠΑ στο ρόλο του διεθνούς χωροφύλακα υπό το πρόσχημα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανά την υφήλιο, γεγονός βέβαια που πέραν των άλλων εξυπηρετεί και τα συμφέροντα του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος των ΗΠΑ για αύξηση των πωλήσεων όπλων.
Ήταν επίσης η στιγμή που είχε χτυπήσει κόκκινο η έξαρση της αντιρωσικής υστερίας στην οποία πρωτοστατούσαν οι Βαλτικές χώρες και η Πολωνία που για τους δικούς τους λόγους ήθελαν την καθήλωση της Ρωσίας. Το ερώτημα βεβαίως είναι για πιο λόγο άλλες ευρωπαϊκές χώρες με παραδοσιακούς ιστορικούς δεσμούς και σχέσεις με τη Ρωσία, όπως η Ελλάδα, «τσίμπησαν» και μπλέχτηκαν μέχρι «τα μπούνια» στο αντιρωσικό μέτωπο.
Εμείς από την πλευρά μας με άρθρο μας στις 24/12/2021 είχαμε επισημάνει ότι η Δύση όφειλε να δει με την προσήκουσα σοβαρότητα τις προτάσεις που είχε διατυπώσει ο Πούτιν για την Ουκρανία στις 17 Δεκεμβρίου 2021 (www.notismarias.gr 24/12/2021 και www.political.gr 24/12/2021 σελ. 11).
Έτσι μεταξύ άλλων τονίζαμε ότι «η πρόσφατη πρωτοβουλία της ρωσικής πλευράς η οποία στις 17 Δεκεμβρίου 2021 δημοσιοποίησε τόσο το σχέδιο Συνθήκης ΗΠΑ-Ρωσίας για τις εγγυήσεις ασφάλειας όσο και το σχέδιο Συμφωνίας Ρωσίας-χωρών του ΝΑΤΟ για τη διασφάλιση της ασφάλειας της Ρωσίας και των χωρών του ΝΑΤΟ παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον καθώς έχει ως στόχο την εμπέδωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, την ενίσχυση του διαλόγου και την αποκλιμάκωση της έντασης.
Μάλιστα σε μια φάση που η πανδημία λάβωσε την οικονομία όλων των χωρών είναι προς όφελος της ΕΕ, των ΗΠΑ και της Ρωσίας η διάθεση κονδυλίων για την ενίσχυση της οικονομίας και τον περιορισμό της ανεργίας παρά για την δρομολόγηση μιας αλόγιστης κούρσας εξοπλισμών ΗΠΑ, Ρωσίας αλλά και των άλλων χωρών του ΝΑΤΟ.
Επιπλέον η Δύση θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη τις ευαισθησίες της ρωσικής πλευράς σε σχέση με τα ζητήματα ασφάλειας καθώς είναι προφανές ότι η Ρωσία, όπως και κάθε άλλη χώρα στην υφήλιο, δεν μπορεί να ανεχθεί την στρατιωτική της περικύκλωση. Πολύ δε περισσότερο την εγκατάσταση οπλικών συστημάτων και πυραύλων των χωρών του ΝΑΤΟ σε απόσταση αναπνοής από την ίδια τη Μόσχα και τις άλλες μεγάλες ρωσικές πόλεις.
Προξενεί εντύπωση το γεγονός ότι από την πρώτη στιγμή οι ρωσικές προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι εξαιρετικά σαφείς και μάλιστα είναι διατυπωμένες σε κείμενο διεθνούς Συνθήκης Ρωσίας-ΗΠΑ οκτώ άρθρων και σε κείμενο διεθνούς Συμφωνίας Ρωσίας-χωρών ΝΑΤΟ εννέα άρθρων αντίστοιχα προκειμένου να μην υπάρχει καμία αμφιβολία ως προς το ακριβές τους περιεχόμενο.
Έτσι σε αντίθεση με την διπλωματία κυρίως της ΕΕ η οποία δείχνει ιδιαίτερη προτίμηση στην «εποικοδομητική ασάφεια», η Μόσχα με σαφή νομικό τρόπο θέτει τις δικές της κόκκινες γραμμές σε σχέση με την μη επέκταση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς σε χώρες της πρώην ΕΣΣΔ με ιδιαίτερη έμφαση στην περίπτωση της Ουκρανίας (www.ft.com 17/12/2021).
Επιπλέον η προτεινόμενη από ρωσικής πλευράς διεθνής Συνθήκη Ρωσίας-ΗΠΑ αφορά τις πτήσεις βομβαρδιστικών εξοπλισμένων με συμβατικά ή πυρηνικά όπλα, τους πυραύλους μέσου βεληνεκούς, τα πυρηνικά, την μη εγκατάσταση αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων σε χώρες της πρώην ΕΣΣΔ που δεν είναι ήδη μέλη του ΝΑΤΟ κλπ.
Το μπαλάκι πλέον είναι στο τερέν της Δύσης καθώς οι ΗΠΑ και οι υπόλοιπες χώρες του ΝΑΤΟ θα πρέπει να θέσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τις δικές τους προτάσεις.
Γιατί το να υπάρχει απλά και μόνο ένας δίαυλος επαφής μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας είναι μεν μια σημαντική εξέλιξη πλην όμως δεν αρκεί.
Σε κάθε περίπτωση η κοινή γνώμη της Ευρώπης παρακολουθεί με εξαιρετικό ενδιαφέρον τις αμερικανορωσικές διαπραγματεύσεις καθώς οι λαοί της Ευρώπης δεν θέλουν σε καμιά περίπτωση να ξαναδούν να παίζεται το κακοστημένο παιχνίδι του ψυχρού πολέμου» (www.notismarias.gr 24/12/2021).
Πλην όμως ο Μπάιντεν και η παρέα του στις Βρυξέλλες σνομπάρισαν κυριολεκτικά τις προτάσεις Πούτιν για το Ουκρανικό και έστειλαν χιλιάδες νέους της Ουκρανίας «να γίνουν κρέας για τα κανόνια», γεμίζοντας ταυτόχρονα τα ταμεία των βιομηχανιών όπλων που είδαν τα κέρδη τους μόνο το 2023 να φτάνουν στα 632 δισ. δολάρια (www.902.gr 6/12/2024).