Βόρεια Κορέα: «Δεν δεσμευόμαστε από καμία πυρηνική συνθήκη» – Νέο ρήγμα στη διεθνή τάξη

Η Βόρεια Κορέα διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει ούτε βήμα από το πυρηνικό της δόγμα, στέλνοντας νέο μήνυμα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον ΟΗΕ και το διεθνές σύστημα μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Πιονγιάνγκ στα Ηνωμένα Έθνη, Κιμ Σονγκ, δήλωσε ότι η χώρα του «δεν θα δεσμεύεται από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων υπό οποιεσδήποτε συνθήκες», απορρίπτοντας τις επικρίσεις που διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια της 11ης Διάσκεψης Αναθεώρησης της NPT στη Νέα Υόρκη.

Η δήλωση, που μεταδόθηκε από το κρατικό πρακτορείο KCNA, δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία ρητορική πρόκληση. Είναι πολιτική διακήρυξη στρατηγικής μονιμότητας. Η Πιονγιάνγκ ξεκαθαρίζει ότι θεωρεί το πυρηνικό της καθεστώς αδιαπραγμάτευτο, συνταγματικά κατοχυρωμένο και ανεξάρτητο από τις πιέσεις της Δύσης.

Η Πιονγιάνγκ κλείνει την πόρτα στην NPT

Η Βόρεια Κορέα αποχώρησε από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων το 2003 και έκτοτε έχει πραγματοποιήσει έξι πυρηνικές δοκιμές, προκαλώντας αλλεπάλληλες κυρώσεις από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Σήμερα θεωρείται ότι διαθέτει δεκάδες πυρηνικές κεφαλές, ενώ η στρατηγική της βασίζεται στη λογική της αποτροπής απέναντι στις ΗΠΑ, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία.

Ο Κιμ Σονγκ κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και χώρες που «ακολουθούν το παράδειγμά τους» ότι επιχειρούν να αμφισβητήσουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το πυρηνικό καθεστώς της χώρας «δεν θα αλλάξει με εξωτερικούς ρητορικούς ισχυρισμούς ή μονομερείς επιθυμίες».

Η φράση αυτή συμπυκνώνει την ουσία της βορειοκορεατικής θέσης: η Πιονγιάνγκ δεν αντιμετωπίζει τα πυρηνικά ως διαπραγματευτικό χαρτί, αλλά ως πυρήνα της κρατικής της επιβίωσης.

Ένα παγκόσμιο σύστημα ελέγχου που αποδυναμώνεται

Η τοποθέτηση της Βόρειας Κορέας έρχεται σε μια περίοδο όπου η διεθνής αρχιτεκτονική ελέγχου των εξοπλισμών εμφανίζεται βαθιά τραυματισμένη. Η NPT, η οποία για δεκαετίες παρουσιάστηκε ως θεμέλιο της πυρηνικής μη διάδοσης, δοκιμάζεται από την επιστροφή της λογικής των μπλοκ, την αποδυνάμωση των συμφωνιών ΗΠΑ–Ρωσίας και την επιτάχυνση των εξοπλισμών στην Ασία.

Το SIPRI έχει προειδοποιήσει ότι διαμορφώνεται μια νέα πυρηνική κούρσα, με όλα τα πυρηνικά κράτη να συνεχίζουν τον εκσυγχρονισμό των οπλοστασίων τους. Τον Ιανουάριο του 2025, τα εννέα πυρηνικά κράτη εκτιμάται ότι κατείχαν συνολικά 12.241 πυρηνικές κεφαλές, ενώ ΗΠΑ και Ρωσία διατηρούσαν σχεδόν το 90% του παγκόσμιου αποθέματος.

Αυτό το περιβάλλον δίνει στην Πιονγιάνγκ το επιχείρημα που αναζητούσε εδώ και χρόνια: ότι δεν μπορεί να ζητείται μονομερής αφοπλισμός από μικρότερα ή απομονωμένα κράτη, όταν οι μεγάλες δυνάμεις εκσυγχρονίζουν τα δικά τους πυρηνικά μέσα.

Η ρωσική διάσταση και ο πόλεμος στην Ουκρανία

Η Βόρεια Κορέα δεν κινείται πλέον ως απομονωμένος παίκτης. Η στενή προσέγγισή της με τη Ρωσία, ειδικά μετά την εισβολή στην Ουκρανία, έχει δημιουργήσει νέο γεωπολιτικό δεδομένο.

Η Πιονγιάνγκ φέρεται να έχει παράσχει στρατιωτική υποστήριξη στη Μόσχα, μεταξύ άλλων με πυρομαχικά και στρατιωτικό υλικό, ενώ δυτικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι σε αντάλλαγμα ενδέχεται να λαμβάνει τεχνολογική βοήθεια σε τομείς κρίσιμους για τους πυραυλικούς και διαστημικούς της στόχους.

Εάν αυτή η ανταλλαγή επιβεβαιωθεί σε βάθος, τότε το πυρηνικό ζήτημα της Κορεατικής Χερσονήσου δεν θα είναι πια ένα περιφερειακό πρόβλημα της Ανατολικής Ασίας. Θα αποτελεί κρίκο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Δύση και το αναδυόμενο ευρασιατικό μπλοκ.

Το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον

Η δήλωση της Πιονγιάνγκ έχει και σαφή αποδέκτη: την Ουάσινγκτον. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν ότι η Βόρεια Κορέα πρέπει να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα, όμως η πολιτική των κυρώσεων και της πίεσης δεν έχει οδηγήσει σε αποπυρηνικοποίηση. Αντίθετα, η Βόρεια Κορέα έχει ενισχύσει τις δυνατότητές της, έχει ενσωματώσει τα πυρηνικά στο σύνταγμά της και πλέον τα παρουσιάζει ως μόνιμο χαρακτηριστικό της κρατικής της υπόστασης.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς το πυρηνικό ζήτημα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο και στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ να πιέζουν το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι έχει δικαίωμα στον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς.

Το τέλος των ψευδαισθήσεων

Η Βόρεια Κορέα δηλώνει πλέον ανοιχτά ότι δεν αναγνωρίζει κανέναν μηχανισμό που θα μπορούσε να περιορίσει το πυρηνικό της καθεστώς. Αυτό δεν σημαίνει ότι η διεθνής κοινότητα θα αποδεχθεί νομικά την Πιονγιάνγκ ως πυρηνική δύναμη. Σημαίνει όμως ότι, στην πράξη, η χώρα έχει παγιώσει μια πραγματικότητα που δύσκολα ανατρέπεται χωρίς τεράστιο κόστος.

Η υπόθεση της Βόρειας Κορέας δείχνει κάτι βαθύτερο: σε έναν κόσμο όπου οι μεγάλες δυνάμεις επιστρέφουν στην ωμή ισχύ, οι μικρότερες χώρες που αισθάνονται περικυκλωμένες αναζητούν απόλυτες εγγυήσεις επιβίωσης. Και για την Πιονγιάνγκ, αυτή η εγγύηση έχει ένα όνομα: πυρηνική αποτροπή.

Το πρόβλημα για τη Δύση είναι ότι η γλώσσα των κυρώσεων δεν αρκεί πλέον. Το πρόβλημα για τον κόσμο είναι ότι η πυρηνική εποχή δεν τελείωσε ποτέ. Απλώς επέστρεψε πιο ψυχρή, πιο κυνική και πιο επικίνδυνη.