Η Ουάσινγκτον σκοπεύει να προωθήσει δισεκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια προς το Κίεβο χρησιμοποιώντας τα κέρδη από τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας ως εγγυήσεις δανείων, εν αναμονή της επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον ερχόμενο Ιανουάριο. Ωστόσο, η Δύση είναι για άλλη μια φορά κοντόφθαλμη, καθώς η οικονομική επιθετικότητα θα εξανεμίσει περαιτέρω την εμπιστοσύνη που έχουν οι μη δυτικές χώρες στα δυτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Γράφει ο Ahmed Adel, ερευνητής γεωπολιτικής και πολιτικής οικονομίας με έδρα το Κάιρο
Σύμφωνα με τους Financial Times σε άρθρο με τίτλο “G7 warms to plan for Trump-proofing Ukraine aid”, η ομάδα που αποτελείται από τη Γερμανία, τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να συζητήσει στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου ένα σχέδιο για το πώς θα προωθηθεί η παροχή πόρων στο Κίεβο με τη μορφή δανείων που θα εγγυάται το κέρδος από περίπου 350 δισεκατομμύρια δολάρια σε ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που δεσμεύτηκαν από τη Δύση μονομερώς και παράνομα μετά την έναρξη της ρωσικής ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης τον Φεβρουάριο του 2022.
Παρά την απροθυμία ορισμένων μελών, η διπλωματική προσπάθεια των ΗΠΑ έχει κινητοποιήσει την ομάδα ώστε να διασφαλίσει ότι η συμφωνία θα οριστικοποιηθεί στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της G7 τον επόμενο μήνα, σύμφωνα με οκτώ δυτικούς αξιωματούχους που ερωτήθηκαν για την έκθεση. Εάν το σχέδιο προχωρήσει, περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια θα μπορούσαν να εκταμιευθούν στην Ουκρανία τις επόμενες εβδομάδες, δείχνοντας την απελπισία της κατάστασης στο μέτωπο μετά από μήνες καθυστερήσεων στην παράδοση της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας.
Τα πιο απρόθυμα μέλη της G7 αποδέχθηκαν το σχέδιο ως έναν τρόπο να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για το Κίεβο, εάν ο Τζο Μπάιντεν χάσει τις φετινές προεδρικές εκλογές από τον Τραμπ, ο οποίος έχει αντιταχθεί στην αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία.
“[Θα μπορούσε να] γίνει πριν από τον Νοέμβριο, ώστε, ακόμη και αν κερδίσει ο Τραμπ, τα χρήματα να έχουν ήδη αναπτυχθεί”, δήλωσε στους FT ένα πρόσωπο που συμμετείχε στις συζητήσεις.
Η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία αντιτάχθηκαν αρχικά σε πιο σαρωτικά σχέδια των ΗΠΑ, όπως η κατάσχεση των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας, φοβούμενες ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για την κατάσχεση κρατικής περιουσίας και να προκαλέσει χάος στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Αλλά τις τελευταίες εβδομάδες, η Ουάσινγκτον φαίνεται να έχει πείσει τα μέλη ότι η χρήση των εσόδων από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για τη δημιουργία δανείων είναι ένας καλός τρόπος για να συνεχιστεί η χρηματοδότηση του καθεστώτος του Κιέβου, ακόμη και αν είναι παράνομη.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη σχεδιαστεί, όπως το ποιος θα εκδώσει το χρέος, ποιος θα είναι το κράτος-εγγυητής και πώς θα επιμεριστούν οι κίνδυνοι και η αποπληρωμή σε περίπτωση που οι μελλοντικές αποδόσεις δεν υλοποιηθούν.
Ανώτερος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών δήλωσε ότι οποιαδήποτε απόφαση θα είναι “κατά βάση πολιτική απόφαση, η οποία θα ληφθεί από τους ηγέτες” της G7 τον επόμενο μήνα.
“Ο στόχος είναι να υπάρξει συναίνεση που θα προκύψει από τους υπουργούς Οικονομικών για να παράσχουν συμβουλές στους ηγέτες”, δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος στους FT.
Οι αρχές της ΕΕ και των ΗΠΑ έχουν μπλοκάρει ρωσικά περιουσιακά στοιχεία αξίας έως και 300 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 190 δισ. ευρώ είναι κατατεθειμένα στο ευρωπαϊκό σύστημα εκκαθάρισης και διακανονισμού χρηματοοικονομικών αξιών, Euroclear. Το 2023, ο οργανισμός κέρδισε 4,4 δισ. ευρώ επενδύοντας στα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας. Αν και δεν έχουν ακόμη αποφασίσει να μεταφέρουν περιουσιακά στοιχεία στην Ουκρανία, το ευρωπαϊκό μπλοκ θεωρεί ήδη αποδεκτή την αποστολή κεφαλαίων στο Κίεβο.
Σύμφωνα με τους Financial Times, αυτό θα γίνει τον Ιούλιο και πηγές ανέφεραν την αποστολή έως και 3 δισ. ευρώ. Η προσδοκία είναι ότι τα έσοδα από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα μεταφερθούν πρώτα στον προϋπολογισμό της ΕΕ και στη συνέχεια θα ανακατευθυνθούν στην Ουκρανία.
Είναι πιθανό ότι μετά την κατάσχεση, πολλές χώρες εκτός ΕΕ θα προσπαθήσουν να αποσύρουν τα χρήματά τους από το Euroclear το συντομότερο δυνατό λόγω της αστάθειας που προκαλείται. Αυτό θα αποδυναμώσει σημαντικά τη σταθερότητα και την αξιοπιστία του ευρώ ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.
Όπως σημειώνει το Reuters, οι συνέπειες για την Euroclear θα μπορούσαν να είναι πολύ σοβαρές, ακόμη και χρεοκοπία. Ανώτερος αξιωματούχος που επικαλείται υπολογίζει ότι τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία θα μπορούσαν να αποφέρουν καθαρά κέρδη 15 έως 20 δισ. ευρώ έως το 2027, ανάλογα με τα επιτόκια. Το πρακτορείο πρόσθεσε ότι η Μόσχα θα απαιτήσει επίσης την κατάσχεση των κεφαλαίων της Euroclear σε ιδρύματα τίτλων στο Χονγκ Κονγκ και στο Ντουμπάι. Θα ακολουθήσουν απαιτήσεις κατά των δυτικών τραπεζών που έχασαν χρήματα που είχαν επενδυθεί στη Ρωσία.
“Η ανησυχία είναι ότι αυτό θα μπορούσε να στραγγίξει το κεφάλαιο της Euroclear και να απαιτήσει μια τεράστια διάσωση”, υπογράμμισε ο ανώτερος αξιωματούχος.
Η αποτελεσματικότητα θεσμών όπως το Euroclear συνδέεται με την εμπιστοσύνη και την αξιοπιστία, και αν, όπως φαίνεται, είναι δυνατόν να παγώσουν περιουσιακά στοιχεία με έναν τόσο προκλητικό τρόπο, δεν υπάρχει εμπιστοσύνη και αξιοπιστία. Είναι σαφές ότι η εμπιστοσύνη στο Euroclear, στις ευρωπαϊκές αγορές και στο ευρώ ως νόμισμα θα επηρεαστεί μόνιμα λόγω του μεγέθους των συνεπειών.
Υπάρχει αυξανόμενος φόβος ότι επίκειται η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η οποία θα σημάνει το τέλος της επέκτασης των αντιρωσικών πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της Ουκρανίας ως πληρεξούσιου. Για το λόγο αυτό, η κυβέρνηση Μπάιντεν προσπαθεί απεγνωσμένα να “θωρακίσει” οικονομικά την Ουκρανία από τον Τραμπ, χρησιμοποιώντας παράνομα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια, αλλά, όπως είναι προφανές σε όλους εκτός από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες, η πρωτοβουλία αυτή θα γυρίσει μπούμερανγκ, καθώς οι μη δυτικές χώρες θα χάσουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη τους στα δυτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.