Ιράν – εμπλουτισμός ουρανίου 60%: «Όχι όριο χωρίς άρση όλων των κυρώσεων» – Το Μουσκάτ, οι απαιτήσεις “μηδενικού εμπλουτισμού” και ο κίνδυνος νέας ανάφλεξης

Η Τεχεράνη ανεβάζει τον πήχη — και το κάνει δημόσια. Ο επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν (AEOI), Μοχάμεντ Εσλάμι, δήλωσε στις 9 Φεβρουαρίου ότι η χώρα δεν θα αποδεχθεί ανώτατο όριο στον εμπλουτισμό, ούτε θα συζητήσει μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν, εάν δεν υπάρξει πλήρης άρση όλων των κυρώσεων.

Πίσω από τις δηλώσεις, κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα: οι συνομιλίες στο Μουσκάτ (με διαμεσολάβηση Ομάν) κινούνται πάνω σε ναρκοπέδιο, ενώ η Ουάσιγκτον δείχνει να ζητά πολύ περισσότερα από μια “τεχνική” αποκλιμάκωση: μηδενικό εμπλουτισμό και εκτός συνόρων απομάκρυνση αποθέματος, μαζί με διευρύνσεις ατζέντας σε πυραύλους και περιφερειακές συμμαχίες.

Τι είπε ο Εσλάμι: «Αραίωση του 60% μόνο με πλήρη άρση κυρώσεων»

Ο Εσλάμι συνέδεσε ευθέως την πιθανή αραίωση (dilution) του αποθέματος ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60% με το εάν θα αρθούν όλες οι κυρώσεις. Με απλά λόγια: Όχι “παραχωρήσεις” χωρίς συνολική οικονομική ανάσα.

Παράλληλα απέρριψε το ενδεχόμενο να φύγει εμπλουτισμένο ουράνιο από τη χώρα, σημειώνοντας ότι δεν αποτέλεσε αντικείμενο των συνομιλιών.

Η “κόκκινη γραμμή” της Τεχεράνης: Κυριαρχία, όχι επιτήρηση υπό απειλή

Για το Ιράν, το ζήτημα δεν είναι μόνο πυρηνικό — είναι κυριαρχικό. Η λογική που εκπέμπεται από την Τεχεράνη είναι ότι μια συμφωνία που οδηγεί σε “αφοπλισμό” μέσω οικονομικού στραγγαλισμού, μετατρέπει τη χώρα σε μόνιμα υπό όρους παίκτη στη Δυτική Ασία.

Και εδώ βρίσκεται η καρδιά της σύγκρουσης:

• Η Ουάσιγκτον θέλει μηδενισμό ρίσκου (zero enrichment / απομάκρυνση αποθέματος).

• Η Τεχεράνη θέλει εγγυήσεις άρσης κυρώσεων και αναγνώριση δικαιώματος εμπλουτισμού (έστω περιορισμένου).

Μουσκάτ: Συνομιλίες “και μαστίγιο και καρότο” – οι νέες κυρώσεις αμέσως μετά

Οι δηλώσεις Εσλάμι ήρθαν λίγες ημέρες μετά τις έμμεσες επαφές στο Μουσκάτ. Όμως το “σήμα” από την άλλη πλευρά ήταν διπλό: διαπραγμάτευση από τη μία, νέες κυρώσεις στην πετρελαϊκή αλυσίδα από την άλλη, σχεδόν ταυτόχρονα με τη λήξη του γύρου.

Αυτό το μοτίβο ενισχύει την ιρανική καχυποψία ότι η διπλωματία χρησιμοποιείται ως “διάδρομος πίεσης” και όχι ως ισότιμη διαπραγμάτευση.

ΔΟΑΕ: Συνεργασία με βαριά σκιά – επιθέσεις σε εγκαταστάσεις και κρίση εμπιστοσύνης

Ο Εσλάμι επιβεβαίωσε ότι οι επαφές με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας συνεχίζονται, αλλά το Ιράν ζητά από τον ΔΟΑΕ να τοποθετηθεί για επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που τελούν υπό επιτήρηση/διασφαλίσεις.

Ανεξάρτητα από τις πολιτικές ερμηνείες, είναι γεγονός ότι ο ΔΟΑΕ είχε εκδώσει δημόσιες ανακοινώσεις για τις επιπτώσεις και τη παρακολούθηση της κατάστασης σε ιρανικές εγκαταστάσεις κατά την περίοδο των επιθέσεων/πολεμικής κλιμάκωσης το 2025.
Παράλληλα, αναλύσεις επισημαίνουν ότι το καλοκαίρι του 2025 η πρόσβαση/συνέχεια γνώσης του Οργανισμού δυσκόλεψε σημαντικά, με ευρύτερη κρίση επιθεωρήσεων και εμπιστοσύνης.

Το “60%” ως διαπραγματευτικό χαρτί και ως καμπανάκι κλιμάκωσης

Ο εμπλουτισμός στο 60% δεν είναι απλώς αριθμός. Είναι το σημείο όπου η Δύση βλέπει την απόσταση να μικραίνει προς την “επικίνδυνη ζώνη”, ενώ η Τεχεράνη το χρησιμοποιεί ως μοχλό ανταλλαγής: Κυρώσεις έξω – κλιμάκωση κάτω.

Δεν είναι τυχαίο ότι επανέρχεται στο τραπέζι και η ιδέα τρίτων χωρών/μεταφοράς, με τη Μόσχα να δηλώνει ότι πρόταση μεταφοράς αποθέματος παραμένει διαθέσιμη (αν και η Τεχεράνη την απορρίπτει ως συζήτηση στις παρούσες συνομιλίες).

ΗΠΑ: “Μηδενικός εμπλουτισμός” και διεύρυνση ατζέντας – πύραυλοι, συμμαχίες, πίεση

Στην αμερικανική γραμμή, όπως αποτυπώνεται σε διεθνή ρεπορτάζ, εμφανίζονται τρία στρώματα απαιτήσεων:

1. Περιορισμοί/τερματισμός εμπλουτισμού και διαχείριση αποθέματος

2. Συζήτηση για βαλλιστικό πρόγραμμα

3. Ευρύτερες πολιτικές απαιτήσεις (περιφερειακές σχέσεις/ομάδες, ανθρώπινα δικαιώματα κ.ά.), κάτι που η Τεχεράνη απορρίπτει ως “εκβιαστικό πακέτο”.

Στο πεδίο, η παρουσία υψηλόβαθμων στρατιωτικών/η στρατιωτική προβολή ισχύος λειτουργεί ως “υπότιτλος” πίσω από τις λέξεις.

Ιράν: «Ακόμα και με κόστος πολέμου» – το μήνυμα αποτροπής

Δηλώσεις Ιρανών αξιωματούχων τις τελευταίες ημέρες κινούνται στη λογική ότι ο εμπλουτισμός δεν μπαίνει στο μηδέν και ότι η Τεχεράνη δεν θα προσέλθει σε συμφωνία που μοιάζει με παράδοση.

Σε αυτό το κλίμα, ο Ανώτατος Ηγέτης και οι κορυφαίοι κύκλοι εξουσίας επιχειρούν να “δέσουν” την κοινωνία και την ελίτ γύρω από ένα σκληρό αφήγημα αντοχής — με ό,τι αυτό σημαίνει για τον κίνδυνο ατυχήματος ή ελεγχόμενης κλιμάκωσης.

Ιστορικό πλαίσιο: Η συμφωνία του 2015, η αποχώρηση των ΗΠΑ και το σημερινό αδιέξοδο

Το 2015 η πυρηνική συμφωνία (JCPOA) στόχευε να βάλει όρια και μηχανισμούς επιτήρησης έναντι σταδιακής άρσης κυρώσεων. Η αποχώρηση των ΗΠΑ επί Τραμπ και η επιστροφή αυστηρών κυρώσεων άνοιξαν τον κύκλο που σήμερα καταλήγει στο γνώριμο δίλημμα: ασφάλεια vs κυριαρχία, πίεση vs εγγυήσεις.

Το αποτέλεσμα; Μια περιοχή που δεν αντέχει άλλο “πειραματισμό ισχύος”, αλλά οδηγείται ξανά εκεί, με τη διπλωματία να μοιάζει πολλές φορές περισσότερο με προέκταση της σύγκρουσης παρά με πραγματική έξοδο.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο

Για την Αθήνα και τον Ελληνισμό, το ζητούμενο δεν είναι να “διαλέξει στρατόπεδο” με συνθήματα, αλλά να διαβάσει ψύχραιμα τις συνέπειες:

• Ενεργειακή αστάθεια και τιμές/ναυτιλία, όταν οι κυρώσεις και τα αντίμετρα επηρεάζουν ροές

• Γεωπολιτική ένταση στη Δυτική Ασία που ακουμπά θαλάσσιες οδούς και ισορροπίες

• Και η μόνιμη πιθανότητα μιας “σπίθας” που θα μετατραπεί σε περιφερειακή φωτιά

Η ιστορία διδάσκει ότι όταν οι αποτροπές μπαίνουν πάνω σε οικονομικές ασφυξίες και τελεσίγραφα, το λάθος υπολογισμού γίνεται πιθανότερο. Και τότε, οι μικρότερες χώρες πληρώνουν συχνά δυσανάλογο τίμημα.

Προτεινόμενες Ιστορίες Sahiel.gr…

• Γεωστρατηγική ανάλυση: Το «μήνυμα» των ΗΠΑ στο Ιράν δεν είναι ειρήνη
• Η Ώρα Χ της Τεχεράνης: Ποιος θα ηγηθεί του Ιράν μετά τον Χαμενεΐ;
• Reuters για τις δηλώσεις Εσλάμι και τους όρους περί κυρώσεων.
• IAEA επίσημες ανακοινώσεις για την κατάσταση σε ιρανικές εγκαταστάσεις το 2025.

Το Ιράν ξεκαθαρίζει ότι δεν παζαρεύει τον εμπλουτισμό με μισά μέτρα: Η όλες οι κυρώσεις αίρονται, ή η Τεχεράνη κρατά το “κλειδί” του 60% στα χέρια της. Και όταν η διπλωματία κουβαλά από πίσω της τελεσίγραφα και στρατιωτική πίεση, η περιοχή δεν βαδίζει προς λύση — βαδίζει προς δοκιμή αντοχών.