Πρώτες εκλογές στη Συρία μετά την πτώση Άσαντ: Ελπίδα για δημοκρατία ή νέα σκηνή γεωπολιτικού θεάτρου;

Η Συρία περνά σε νέα εποχή… ή μήπως σε νέο γύρο παλαιών εφιαλτών;

Μετά από δεκαετίες απολυταρχίας και σχεδόν 15 χρόνια αιματοκυλίσματος, η χώρα ετοιμάζεται να διεξαγάγει τις πρώτες βουλευτικές εκλογές χωρίς τον Μπασάρ αλ-Άσαντ στην εξουσία. Ο ισχυρός άλλοτε πρόεδρος ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024 μετά από αστραπιαία επίθεση, με αιχμή του δόρατος την εξτρεμιστική ισλαμιστική ομάδα Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (HTS).

Η νέα μεταβατική κυβέρνηση υπό τον Άχμαντ αλ-Σάραα ανακοίνωσε πως οι εκλογές για τη Λαϊκή Συνέλευση θα διεξαχθούν από 15 έως 20 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τον επικεφαλής της Ανώτατης Εκλογικής Επιτροπής, Μοχάμεντ Τάχα αλ-Άχμαντ.

Το πλαίσιο παραμένει θολό:

• 70% των εδρών θα εκλεγούν,

• το υπόλοιπο 30% θα διοριστεί απευθείας από τον πρόεδρο Σάραα,

• ενώ το προσωρινό σύνταγμα αφήνει ανοιχτά τα πιο κρίσιμα θεσμικά ζητήματα για… τα επόμενα χρόνια.

Με λίγα λόγια: έχουμε εκλογές, αλλά ακόμη δεν ξέρουμε ούτε με ποιο Σύνταγμα λειτουργεί η χώρα, ούτε τι σημαίνει «αντιπροσωπευτικότητα» σε ένα τοπίο όπου κυριαρχούν φατρίες, εξτρεμιστικά στοιχεία και ξένες παρεμβάσεις.

Το κενό εξουσίας και οι «εγγυητές της σταθερότητας»

Η πτώση του Άσαντ άνοιξε ένα επικίνδυνο κενό, το οποίο έσπευσαν να καλύψουν ομάδες όπως η HTS (πρώην παρακλάδι της Αλ Κάιντα) αλλά και ξένες δυνάμεις όπως το Ισραήλ, που ενισχύει διαρκώς την παρουσία του στη νότια Συρία.

Οι συγκρούσεις στη Σουγουάιντα μεταξύ ενόπλων Δρούζων και κυβερνητικών φατριών έφεραν στο φως μια νέα πραγματικότητα:

η Συρία είναι πλέον χωρισμένη σε ζώνες επιρροής και η “κυβέρνηση” είναι περισσότερο συντονιστικό όργανο παρά κρατική αρχή.

Η δήθεν κυβέρνηση συμμετείχε σε σφαγές κατά άοπλων πολιτών – Δρούζων και Αλαουιτών – με απολογισμό άνω των 3.000 νεκρών μέσα στο 2025, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (SOHR). Το ερώτημα είναι: τις εκλογές αυτές ποιος θα τις προστατεύσει και ποιος θα τις αναγνωρίσει;

Εκλογές ή παράσταση για νομιμοποίηση;

Από τη μία, η κυβέρνηση Σάραα προσπαθεί να προβάλει εικόνα «νέας αρχής» με δημοκρατικό προφίλ. Από την άλλη, η HTS, που κατέχει κρίσιμα υπουργεία και στρατιωτικό έλεγχο, αποτελεί εγγενή απειλή για κάθε έννοια δυτικού τύπου δημοκρατίας.

Η δομή θυμίζει επικίνδυνα τα πρώτα βήματα της «εκδημοκρατισμένης» Λιβύης, όπου οι εκλογές έγιναν για τα μάτια του κόσμου, και μετά άνοιξε η πύλη του χάους.

Παραδοσιακή ματιά

Αναλογιζόμενοι την ιστορία της Συρίας και τον ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας και κοσμικότητας στον αραβικό κόσμο μέχρι την έναρξη του πολέμου, το ερώτημα παραμένει βαθιά ενοχλητικό:

Ήταν η ανατροπή Άσαντ πραγματική νίκη της δημοκρατίας ή μια ακόμη σελίδα στο βιβλίο των ξένων παρεμβάσεων και γεωπολιτικών σχεδιασμών;

Μια χώρα χωρίς θεσμούς, ενότητα ή εθνική ταυτότητα δεν εκλέγει. Παίζεται.

Πηγή: sahiel.gr