Δασμοί Τραμπ: Πώς η πολιτική προστατευτισμού πλήττει τη βιομηχανία των ΗΠΑ αντί να τη σώζει

Η υπόσχεση για «αναγέννηση της αμερικανικής μεταποίησης» μέσω δασμών μετατρέπεται σταδιακά σε μια σκληρή πραγματικότητα για χιλιάδες επιχειρήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό που παρουσιάστηκε ως εθνική οικονομική στρατηγική, αρχίζει να αποκαλύπτει τις αντιφάσεις του — και σε πολλές περιπτώσεις, το πραγματικό του κόστος.

Στο επίκεντρο αυτής της κρίσης βρίσκεται η εμπειρία του Τζέι Άλεν, ενός επιχειρηματία από το Αρκάνσας, ο οποίος ψήφισε τον Ντόναλντ Τραμπ με την ελπίδα ότι θα ενίσχυε τη βιομηχανία. Αντί αυτού, η ίδια πολιτική που υποσχόταν ανάπτυξη, οδηγεί την επιχείρησή του σε οικονομική ασφυξία.

Η πραγματικότητα πίσω από τους δασμούς

Η Allen Engineering Corp., μια εταιρεία που κατασκευάζει εξοπλισμό υψηλής αξίας για τη βιομηχανία σκυροδέματος, εξαρτάται από εισαγόμενα εξαρτήματα. Οι δασμοί αύξησαν δραματικά το κόστος πρώτων υλών όπως ο χάλυβας, οι κινητήρες και τα μηχανικά μέρη.

Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο και σκληρό: Η εταιρεία λειτούργησε με ζημίες, περιόρισε το προσωπικό της και αναγκάστηκε να αυξήσει τις τιμές — μεταφέροντας το κόστος στους πελάτες και περιορίζοντας τη ζήτηση. Αυτό που παρουσιάστηκε ως προστασία της εγχώριας παραγωγής, μετατρέπεται σε παράγοντα αποσταθεροποίησης της ίδιας της παραγωγικής βάσης.

Οι μικρομεσαίοι πληρώνουν τον λογαριασμό

Η αμερικανική μεταποίηση δεν αποτελείται από γίγαντες όπως η Apple ή η Ford, αλλά κυρίως από μικρομεσαίες επιχειρήσεις χωρίς ισχυρή πολιτική επιρροή.

Περίπου το 98% των εργοστασίων στις ΗΠΑ έχουν λιγότερους από 200 εργαζομένους. Αυτές οι επιχειρήσεις:

• Δεν μπορούν να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος
• Δεν έχουν πρόσβαση σε εξαιρέσεις και δεν μπορούν να μεταφέρουν εύκολα την παραγωγή

Οι δασμοί λειτουργούν έτσι ως ένας «αόρατος φόρος» που πλήττει τους πιο ευάλωτους κρίκους της βιομηχανικής αλυσίδας.

Η ψευδαίσθηση της βιομηχανικής αναγέννησης

Παρά τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου ότι η μεταποίηση ανακάμπτει, τα δεδομένα δείχνουν μια διαφορετική εικόνα.

Οι θέσεις εργασίας στον κλάδο μειώνονται, ενώ οι επενδύσεις που εμφανίζονται ως «νέα δυναμική» έχουν στην πραγματικότητα τις ρίζες τους σε πολιτικές της προηγούμενης διοίκησης του Τζο Μπάιντεν, όπως ο νόμος CHIPS. Η αύξηση των κατασκευών εργοστασίων δεν αποτελεί αποτέλεσμα των δασμών, αλλά συνέχεια ήδη δρομολογημένων στρατηγικών.

Η αβεβαιότητα σκοτώνει τις επενδύσεις

Ένα από τα πιο κρίσιμα προβλήματα δεν είναι μόνο το κόστος, αλλά η αστάθεια. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει προχωρήσει σε δεκάδες κινήσεις για δασμούς — ανακοινώσεις, ανακλήσεις, εξαιρέσεις και απειλές. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου καμία επιχείρηση δεν μπορεί να σχεδιάσει με ασφάλεια.

Η επένδυση σε εγχώρια παραγωγή απαιτεί χρόνια και τεράστια κεφάλαια. Όταν οι κανόνες αλλάζουν συνεχώς, το ρίσκο γίνεται απαγορευτικό.

Ο χάλυβας ως παράδειγμα αποτυχίας

Οι δασμοί στον χάλυβα, που έφτασαν έως και το 50%, παρουσιάστηκαν ως μέτρο ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής. Ωστόσο, ενώ ωφέλησαν τα χαλυβουργεία, έπληξαν σοβαρά τις εταιρείες που χρησιμοποιούν χάλυβα για να παράγουν προϊόντα.

Το αποτέλεσμα ήταν μια αλυσιδωτή αύξηση τιμών που διέβρωσε την ανταγωνιστικότητα της αμερικανικής βιομηχανίας συνολικά.

Η Κίνα ενισχύεται αντί να αποδυναμώνεται

Ένας από τους βασικούς στόχους της πολιτικής δασμών ήταν η αντιμετώπιση της Κίνα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δείχνουν το αντίθετο: Το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας έφτασε σε ιστορικά επίπεδα, ενώ οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να περιορίσουν την εξάρτησή τους. Η απουσία διεθνούς συνεργασίας και συντονισμένων κυρώσεων αφήνει την Ουάσινγκτον να δρα μόνη — και τελικά πιο αδύναμη.

Το στρατηγικό λάθος της μονομερούς πολιτικής

Η επιλογή να επιβληθούν δασμοί χωρίς τη δημιουργία συμμαχιών αποδεικνύεται κρίσιμη αδυναμία. Αντί να οικοδομηθεί ένα διεθνές μέτωπο απέναντι σε πρακτικές όπως οι επιδοτήσεις και η χειραγώγηση νομισμάτων, οι ΗΠΑ επέλεξαν έναν μοναχικό δρόμο.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις βρίσκονται εκτεθειμένες σε έναν παγκόσμιο ανταγωνισμό χωρίς επαρκή στήριξη.

Η πολιτική δασμών του Τραμπ, αντί να αποτελέσει εργαλείο αναγέννησης της αμερικανικής βιομηχανίας, αποδεικνύεται μια στρατηγική υψηλού κόστους με αμφίβολα αποτελέσματα. Σε ένα παγκοσμιοποιημένο οικονομικό σύστημα, η μονομερής προστασία δεν ενισχύει την ισχύ — την αποδυναμώνει.

Πηγή: bnnbloomberg.ca