Από τις πρώτες πρωινές ώρες η Μέση Ανατολή εισήλθε σε μια νέα και επικίνδυνη φάση στρατιωτικής κλιμάκωσης. Ο Περσικός Κόλπος, η πιο στρατηγική ενεργειακή περιοχή του πλανήτη, μετατράπηκε σε πεδίο ταυτόχρονων επιθέσεων με πυραύλους, drones και ναυτικά επεισόδια.

Η κρίση συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο που έχει ανοίξει μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών. Οι επιχειρήσεις που ξεκίνησαν τα ξημερώματα επεκτάθηκαν σε πολλές χώρες του Κόλπου και σε θαλάσσιες περιοχές γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Οι πληροφορίες προέρχονται από διεθνή πρακτορεία και live coverage διεθνών μέσων όπως Reuters, Al Jazeera, AP και Guardian.

Το χρονικό της ημέρας

07:00 – Πρώτες εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων

Οι πρώτες αναφορές κάνουν λόγο για εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από νότιες περιοχές του Ιράν προς στρατιωτικούς στόχους στον Περσικό Κόλπο.

Οι στόχοι φαίνεται να σχετίζονται με εγκαταστάσεις όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις.

07:20 – Συναγερμός στην αμερικανική βάση Al-Udeid

Η αεράμυνα ενεργοποιείται στο Κατάρ γύρω από τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση της Μέσης Ανατολής.

Συστήματα Patriot και THAAD τίθενται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα μετά από ανίχνευση πολλαπλών πυραύλων και drones.

07:45 – Εκρήξεις κοντά στο λιμάνι Jebel Ali

Μάρτυρες αναφέρουν ισχυρές εκρήξεις κοντά στο μεγάλο εμπορικό λιμάνι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν drones πριν φτάσουν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις.

08:10 – Πρώτη επίθεση σε δεξαμενόπλοιο

Δεξαμενόπλοιο δέχεται επίθεση κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Αναφέρονται πυρκαγιές στο κατάστρωμα και τραυματισμοί μελών του πληρώματος, ενώ η ναυσιπλοΐα αρχίζει να περιορίζεται.

08:30 – Μαζική εκτόξευση drones

Δεκάδες drones εκτοξεύονται προς χώρες του Κόλπου.

Οι βασικοί στόχοι φαίνεται να είναι:

• Κατάρ

• Μπαχρέιν

• Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

• Κουβέιτ

Τα περισσότερα αναχαιτίζονται από συστήματα αεράμυνας.

09:05 – Πυραυλικές αναχαιτίσεις πάνω από το Μπαχρέιν

Πύραυλοι εντοπίζονται πάνω από το Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται η έδρα του 5ου Στόλου των ΗΠΑ.

Οι περισσότεροι καταρρίπτονται πριν φτάσουν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

09:40 – Επιθέσεις σε λιμάνια του Ομάν

Drones πλήττουν εγκαταστάσεις στο λιμάνι Duqm.

Αναφέρονται ζημιές σε αποθήκες καυσίμων και τραυματισμοί εργαζομένων.

10:15 – Επίθεση σε δύο τάνκερ στον Κόλπο του Ομάν

Δύο εμπορικά πλοία δέχονται επίθεση κοντά στο Muscat.

Ένα μέλος πληρώματος σκοτώνεται ενώ αρκετοί τραυματίζονται.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες αρχίζουν να απομακρύνουν πλοία από την περιοχή.

10:45 – Μαζικές αναχαιτίσεις πυραύλων

Η αεράμυνα του Κατάρ αναχαιτίζει πολλαπλά βλήματα που κατευθύνονταν προς στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Οι εκρήξεις ακούγονται σε μεγάλες αποστάσεις.

11:20 – Πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις

Αναφορές κάνουν λόγο για επιθέσεις κοντά σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου αντιδρούν άμεσα με άνοδο τιμών.

12:00 – Αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις στον Κόλπο

Αμερικανικά πολεμικά πλοία κινούνται προς τα Στενά του Ορμούζ.

Στην περιοχή κατευθύνονται επίσης αεροσκάφη επιτήρησης και μαχητικά.

12:40 – Μπλοκάρισμα ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ

Η διέλευση εμπορικών πλοίων περιορίζεται σημαντικά.

Αρκετά τάνκερ αλλάζουν πορεία ή περιμένουν έξω από την περιοχή.

Ο στρατηγικός χάρτης της κρίσης

Οι επιθέσεις καταγράφηκαν σε πέντε βασικές ζώνες:

1. Στενά του Ορμούζ

2. Κόλπος του Ομάν

3. Κατάρ – αμερικανικές βάσεις

4. Μπαχρέιν – έδρα 5ου στόλου

5. Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – ενεργειακές εγκαταστάσεις

Η γεωγραφία της κρίσης δείχνει ότι η σύγκρουση επεκτείνεται σε ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα της Μέσης Ανατολής.

Οι επιπτώσεις στις αγορές και στο χρηματιστήριο ενέργειας

Ο Περσικός Κόλπος αποτελεί την πιο κρίσιμη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη. Από τα Στενά του Ορμούζ περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε στρατιωτική σύγκρουση στην περιοχή μεταφέρεται άμεσα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στα χρηματιστήρια.

Οι σημερινές εξελίξεις ήδη αποτυπώθηκαν στις αγορές:

Τιμές πετρελαίου

• Brent Crude: Περίπου 83-84 δολάρια το βαρέλι

• WTI (αμερικανικό πετρέλαιο): Περίπου 77 δολάρια το βαρέλι

• Άνοδος έως και 8% μέσα σε μία ημέρα λόγω φόβων για διακοπή εφοδιασμού.

Σε ορισμένες στιγμές της συνεδρίασης το Brent ξεπέρασε ακόμη και τα 85 δολάρια, επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί εδώ και πολλούς μήνες.

Φυσικό αέριο

• Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν έως και 40% μετά τα πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής.

Χρηματιστήρια

• Ο δείκτης FTSE 100 στο Λονδίνο κατέγραψε πτώση περίπου 2,7%, τη μεγαλύτερη των τελευταίων μηνών, καθώς οι αγορές ανησυχούν για ενεργειακό σοκ και πληθωρισμό.

• Οι παγκόσμιες μετοχές σημείωσαν πτώση περίπου 1-2%, ενώ αυξήθηκε η μεταβλητότητα στις αγορές.

Γιατί οι αγορές αντιδρούν τόσο έντονα

Οι αναλυτές εξηγούν ότι οι αγορές φοβούνται τρία βασικά σενάρια:

• Διακοπή των θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου

• Καταστροφή ενεργειακών εγκαταστάσεων στον Κόλπο

• Πιθανό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, 8 έως 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα θα μπορούσαν να βγουν εκτός αγοράς, προκαλώντας τεράστιο ενεργειακό σοκ.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι αν η κρίση κλιμακωθεί, η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Τι σημαίνει αυτό για την παγκόσμια οικονομία

Οποιαδήποτε παρατεταμένη στρατιωτική σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να επηρεάσει άμεσα:

• Τις τιμές πετρελαίου και καυσίμων παγκοσμίως

• Την παγκόσμια οικονομία και τον πληθωρισμό

• Τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής και της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

Με άλλα λόγια, η μάχη που εξελίσσεται σήμερα στον Περσικό Κόλπο δεν αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή. Αγγίζει την καρδιά του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος.

Τι δείχνουν οι σημερινές επιθέσεις

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δείχνουν ότι η σύγκρουση έχει περάσει σε νέα φάση.

Το Ιράν φαίνεται να επιδιώκει:

• Πίεση στις αμερικανικές βάσεις

• Διατάραξη της ενεργειακής αγοράς

• Έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Από την άλλη πλευρά, ΗΠΑ και σύμμαχοι ενισχύουν τη στρατιωτική παρουσία τους για να προστατεύσουν τη ναυσιπλοΐα.

Η σημερινή ημέρα μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για τη Μέση Ανατολή. Οι επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο δείχνουν ότι η σύγκρουση έχει ήδη ξεφύγει από τα στενά όρια Ιράν-Ισραήλ και εξελίσσεται σε ευρύτερη περιφερειακή κρίση. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η ένταση θα συνεχιστεί, αλλά πόσο γρήγορα μπορεί να μετατραπεί σε πλήρη πολεμική αναμέτρηση.